Cancer Council

Μύθοι για τον καρκίνο

Ο καρκίνος δεν είναι κολλητικός Δεν τον μεταδίδουμε σε φίλους, συγγενείς ή σε άλλα άτομα όπως συμβαίνει με το κρυολόγημα ή την γρίπη.

Σε μελέτη δημοσιευμένη το 2011, Αυστραλοί καρκινοπαθείς κατονόμασαν το άγχος για τα οικονομικά τους και το δάνειο του σπιτιού ως πρώτη αιτία εμφάνισης της ασθένειας τους, με δευτερεύουσες αιτίες το κάπνισμα, την παχυσαρκία και το ιστορικό της οικογένειας.  Μια νέα έρευνα του Συμβουλίου για την Αντιμετώπιση του Καρκίνου σε περισσότερους από 2.850 καρκινοπαθείς έδειξε ότι σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες δεν γνώριζαν τί προκάλεσε την ασθένειά τους, ενώ ο ένας στους τέσσερεις ασθενείς πίστευαν ότι η ασθένεια δεν μπορούσε να προληφθεί.

Το στρες συνδέεται με πολλά προβλήματα υγείας, αλλά δεν προκαλεί καρκίνο.

Περίπου το 30% διαφόρων μορφών καρκίνου μπορεί να προληφθεί με κάποιες απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως είναι η καλή σωματική υγεία και άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος και ο περιορισμός του πρόχειρου φαγητού. Αυτές οι αλλαγές όχι μόνο θα αποτρέψουν την εμφάνιση του καρκίνου, αλλά θα σας κάνουν να αισθάνεστε καλύτερα στην καθημερινή σας ζωή.

Η ζάχαρη στη διατροφή δεν έχει αποδειχτεί ότι είναι παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου. Εντούτοις, η κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας ζάχαρης ίσως οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους.Το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία είναι παράγοντες κινδύνου εμφάνισης καρκίνου στο έντερο, στο συκώτι, στο πάγκρεας, στον οισοφάγο, στο ενδομήτριο (μήτρα), όπως επίσης και για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.

Οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες ασπαρτάμη και σουκραλόζη δεν φαίνεται να συνδέονται με τον κίνδυνο του καρκίνου. Η ασπαρτάμη είναι επίσης γνωστή με το εμπορικό σήμα NutraSweet®, και χρησιμοποιείται σε προϊόντα όπως το Equal® και η Diet Coke®. Η σουκραλόζη χρησιμοποιείται στην παρασκευή του Splenda®.

Η ζαχαρίνη χρησιμοποιείται στην παρασκευή του Sugarine® και του Sweet’N Low®, ενώ τη βρίσκουμε συχνά και στα αναψυκτικά διαίτης. Σε ποντίκια, οι υπερβολικές δόσεις ζαχαρίνης μπορεί να προκαλέσουν πέτρες στην ουροδόχο κύστη που ίσως να οδηγήσουν σε καρκίνο της κύστης. Ωστόσο, η ζαχαρίνη δεν φαίνεται να προκαλεί πέτρες στην ουροδόχο κύστη στους ανθρώπους.  Αν πράγματι η ζαχαρίνη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στους ανθρώπους, αυτό συμβαίνει σε δόσεις πολύ μεγαλύτερες από αυτές που συνήθως καταναλώνονται. Στην Αυστραλία, η Food Standards Australia New Zealand (FSANZ) θέτει τα αποδεκτά επίπεδα για όλα τα είδη πρόσθετων, μαζί και τις τεχνητές γλυκαντικές ουσίες.

Βότανα και μπαχαρικά δεν φαίνεται να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στους ανθρώπους. Μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι το δενδρολίβανο, το σκόρδο, το κύμινο, το τζίντζερ και το κουρκούμη μπορεί να είναι χρήσιμα, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ποσότητες των βοτάνων και μπαχαρικών που τρώμε είναι πολύ μικρότερες από τις ποσότητες που χρησιμοποιούνται σε επιστημονικές μελέτες.

Ωστόσο, τα βότανα και τα μπαχαρικά περιέχουν μια ποικιλία βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών και μπορούν να αντικαταστήσουν το αλάτι για να δώσουν γεύση στο φαγητό.

Το μόνο είδος μαγειρεμένης τροφής που μας ανησυχεί είναι το κρέας. Όταν μαγειρεύεται η πρωτεΐνη στο κόκκινο κρέας, στα ψάρια ή τα πουλερικά αναπτύσσονται ετεροκυκλικές αμίνες (HCAs). Αυτές οι ενώσεις έχουν αποδειχθεί ότι προκαλούν καρκίνο του εντέρου σε ζώα.

Η ποσότητα HCAs που παράγεται εξαρτάται από την διάρκεια και τη θερμοκρασία του τρόπου μαγειρέματος. Προσπαθήστε να μην μαγειρεύετε ή ψήνετε υπερβολικά το κρέας στη σχάρα και να χρησιμοποιείτε μαρινάδα. Το μαρινάρισμα του κρέατος πριν το μαγείρεμα το προστατεύει από το κάψιμο, το κρατάει τρυφερό και προσθέτει γεύση.

Δεν υπάρχουν καθόλου αποδείξεις ότι τα μικροκύματα προκαλούν καρκίνο. Τα μικροκύματα που παράγονται στους φούρνους μικροκυμάτων δεν παραμένουν στα τρόφιμα όταν η συσκευή είναι απενεργοποιημένη και δεν τα κάνουν ραδιενεργά.

Η ψύξη φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου. Αυτό ίσως συμβαίνει επειδή είναι μειωμένη η ανάγκη για αλάτι στη συντήρηση των τροφίμων με ψύξη, και επειδή τα ευπαθή τρόφιμα όπως τα φρούτα και τα λαχανικά είναι διαθέσιμα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Τα πρόσθετα τροφίμων είναι ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα για τη διατήρησή τους και για να ενισχύσουν το χρώμα, τη γεύση και την υφή τους. Τα πρόσθετα βρίσκονται συνήθως σε πολύ μικρές ποσότητες στα τρόφιμα, και δεν υπάρχουν πειστικές αποδείξεις ότι ένα πρόσθετο σε αυτά τα επίπεδα προκαλεί καρκίνο στον άνθρωπο.

Στην Αυστραλία, η Food Standards Australia New Zealand (FSANZ) θέτει μέγιστα επίπεδα ασφάλειας και παρακολουθεί τα επίπεδα των προσθέτων στην παραγωγή τροφίμων.

Η ακτινοβόληση τροφίμων χρησιμοποιείται για την πρόληψη της ασθένειας που προκαλείται από βακτήρια στα τρόφιμα. Για παράδειγμα, προλαμβάνει τις μολύνσεις από σαλμονέλα, η οποία ενδέχεται να υπάρχει σε προϊόντα πουλερικών, όπως το κοτόπουλο. Η διαδικασία περιλαμβάνει την έκθεση των τροφίμων σε ακτίνες γάμμα ή ακτίνες Χ για την εξόντωση των βακτηρίων. Η ακτινοβολία δεν παραμένει στην τροφή μετά από την διαδικασία και η κατανάλωση ακτινοβολημένων τροφίμων δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Αφλατοξίνη είναι το όνομα μιας ομάδας από τις τοξίνες (δηλητηριώδεις χημικές ενώσεις) που παράγονται από δύο μύκητες που ονομάζονται Aspergillus flavus και Aspergillus parasiticus. Αυτές οι τοξίνες μπορεί να δημιουργηθούν φυσιολογικά σε μια σειρά τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των φυστικιών. Ανάλογα με τα επίπεδα, οι τοξίνες μπορεί να επηρεάσουν σοβαρά το συκώτι και να προκαλέσουν καρκίνο του ήπατος στους ανθρώπους. Στην Αυστραλία, η αφλατοξίνη δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία, εξαιτίας του λεπτομερούς ελέγχου στα διάφορα στάδια της διατροφικής αλυσίδας και τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για να αποκλειστούν τυχόν μολυσμένα τρόφιμα.

Ο όρος «βιολογικά τρόφιμα» χρησιμοποιείται για τρόφιμα που καλλιεργούνται χωρίς χημικά φυτοφάρμακα και λιπάσματα, αυξητικές ορμόνες ή γενετικές τροποποιήσεις.

Μελέτες που έχουν γίνει στην Αυστραλία και σε άλλες χώρες δεν έχουν βρει σημαντικές διαφορές στην περιεκτικότητα μετάλλων, ιχνοστοιχείων ή βιταμίνης Β στα βιολογικά φρούτα, λαχανικά και δημητριακά, συγκριτικά με εκείνα που παράγονται με συμβατικές μεθόδους. Ωστόσο, κάποιες μελέτες δείχνουν ότι τα βιολογικά τρόφιμα έχουν ελαφρώς υψηλότερη περιεκτικότητα βιταμίνης C.

Προς το παρόν, καμία έρευνα δεν είναι σε θέση να αποδείξει ότι τα βιολογικά τρόφιμα είναι πιο αποτελεσματικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου από τα τρόφιμα που παράγονται με άλλες μεθόδους καλλιέργειας. Έτσι, η επιλογή μεταξύ «βιολογικών» ή «μη βιολογικών τροφίμων» είναι εντελώς προσωπική.

Τα φυτοφάρμακα και τα ζιζανιοκτόνα μπορεί να είναι δηλητηριώδη, όταν δεν χρησιμοποιούνται σωστά. Παρότι τα φρούτα και τα λαχανικά κάποιες φορές περιέχουν αυτές τις χημικές ουσίες σε χαμηλά επίπεδα, η συντριπτική πλειοψηφία των επιστημονικών στοιχείων υποστηρίζει τα συνολικά οφέλη για την υγεία και την προστατευτική δράση κατά του καρκίνου από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι χαμηλές δόσεις των φυτοφαρμάκων και ζιζανιοκτόνων που βρίσκονται στα τρόφιμα αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Συστήνεται το προσεκτικό πλύσιμο και το ξεφλούδισμα φρούτων και λαχανικών.

Η έρευνα εξέτασε τις επιδράσεις του φθορίου που δίνεται στις οδοντιατρικές θεραπείες ή προστίθεται σε οδοντόκρεμες, δημόσιες παροχές νερού και στα τρόφιμα, αλλά δεν βρέθηκε καμία αύξηση στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.